Дата публикации: 2008-07-02 22:16:35

АУЛДА ДЕМАЛҒЫМ КЕЛЕДІ

[415/21]

Қала балалары ауылдан қол үзіп барады. Әр қазақтың тамыры ауылда. Аул мен қала арасы айырылып, өтпес суға толып барады. Менім жаным ашиды қалаға да, аулға да.

Аулға барып тұрғым келеді. Осы жерде мен бір сұраққа қайтарған жауабымда айтқан едім, «ауылда, қаладан алыс жерде ұялы телефонды модем түрінде қолданып, Интернетке шығуға болады. Ол үшін ұялы телефон -GPRS қолдайтын болу керек.

Немесе, GPS модулін сатып алып, спутник арқылы шығуға болады. Кәзір 1 ші амал тиімі, болашқта 2 ші амал тиімді болады.»

Иә, Интернет бар, спутник тарелкасы арзан, неге мен сияқты адамдарға ауылда тұрмасқа. Менім жұмысымның барлығы компьютер мен Интернетте. Бұрын ауылда екі апта шыдай алмай, қалаға қайтып кететінбін. Кетер кезде бауырым маған күлетін: «Трактордың түтінін мына қызға біраз искетіңдерші, қала ауасын сағанып қалыпты!» - деп. Ол кезде білім алып, басым жаңа білімдерді талап етіп тұратын. Ал казір сол басты жинаған білімдердің нәтижесін қортып, шығаруға қолдану керек сияқты болып тұр.

Қай ауылға, қалай барсам екен? Туыс көп, қонақ келді деп менім мазамды кетіретін шығар. Қалай ешкім білмейтін бір ауылға барып, тұра алам? Күнде таза тамақты сатып алып, қымыз, сүт ішіп, таза ауа жұтып жүрсем, ойларым қалай болар еді?

Осындай ойлар басымды айналдарды. Шынымен, неге солай істемеймін? Эмират, Турция, ең болмаса Истық қөл деп шапқылаймыз, қанша ақша жұмсаймыз, басқа елдердің дамуына үлес қосамыз. Көзің тойғанымен, тамағын жей алмай, кейде конденсаторы бұзылса, жаман иістерден басың айналып, дең саулығың жақсарғанына күмән тұдырасын. Мысалы, Эмират, Египет, Индияда конденсаторсыз тұру мүмкін емес, үйткені конденсаторды сөндіргенде бір жаман иістер келеді. Сонда біздің таза ауаны аңсаймын: «Шіркінай, қазақ даласының ауасы қандай десеңші!» -деп. Ал Ыстык көл өте жоғарыда болғандықтан радиациясы көп, оның зияны әлі зерттелген емес.

Шынымен осы жазда мен жылда демалысқа шығаратын ақшаны ауылда демалатын жағдайды жасаймын деген адамға төлесем қалай болатын еді? Сырт елге демалысқа барғанда күндегі шығын кем дегенде үш мың теңгені құрастырады. Сол ақшаны ауылдағы адамдарға төлесем маған күнде таза тамақ, қымыз, шубат ұсынып тұра мекен?

Былтырмен арғы жылдары Балхаш, Алаколь көлдерінде болдым. Алаколдің суы Эмираттағы заливтің суындай, тұзды, тұнық, бірақ адамдарға жасаған жағдайлары нашар, оған қоса маса талап тастады. Масаға қарсы заттарды сатып алып, Акши ауылында керемет демалып келдік, ал Балхаш жағалауында демалу мүмкін емес. Адамдар қашық болғандықтан, басқа тамақ сатып алу мүмкін болмады. Кухняда нені жасаса, соған риза болып қайттық, бірақ Алаколь қасында Балхаш сын көтермейді.

Бір жылы тауларды асып Ыстық көлге жәйау бардық. Жәйау бару үшін де туристік компанияға ақша төледік. Жәйау барудың әр түрлі түрлары болады екен, жеңіл, орташа, қиын деген. Біз орташа турына тап болдық, ол жеті күн созылды.

Мен жүрген жерде ылғи орыстар ғана жүреді. Олардың арасынан жақсы жақсы достарды тауып жүремін, бірақ жамандары, иттен де жаман. Адамның иттігі осындай турларда көрінеді екен. Біз еріккен адамбыз, ерігіп жәйау турға жазылдық, оған керемет ақша төледік. Тур маған өте қиын көрінді. Физикалық аурдың салмағын адам жыласа да көтереді, ал қасыңда иттер болса, қиын екен. Бізде турға ақша төледік деп, біздің жүкті ешкім бөлісіп көтергісі келмеді. Мен, үш күннен соң кері қайтқып келді. Алда жүгірген адамдар не табиғат сұлулығын сүйсінуге, не адамдық романтиканы көруге орын қалдырмады.

Алты күн тау-тауды аралап, жетінші күні қырғыз жеріне жеттік. Жетінші күні қырғыз жерін өтіп, Ыстық суға келдік. Сонда менім таң қалғаным:
1. қазақ жерін алты күн, ал қырғыз жерін бір күн жүргеніміз;
2. қазақ жерінде шөп шабылмай жатыр, ал қырғызда жер тақыр, қазақ шегарашылар қырғыздардың малын қазақ жеріне кіргізбейді;
3. қазақтар аттарын бізге жәй беріп, біздің ерігімізге ерік қосып огтырды, ал қырғыз жерінді бізге бірден «мың сум» деп аттар қарсалды. Сол аттармен жағажайға жеттік.

Осындай жағдайлар еске келгенде, қайтадан ауылда тұрғым келеді. Тау етегінде, су жағасында, алма бақтар қасында, жылы әрі салқын қазақ ұй ішінде демалысты қалай өткізуге болады екен? Сондай демалсты орналастырамын десе біреу, қырғыз елге төлегеннен кем төлемес едім, мүмкін құнын алыс шет елге де жеткізетін бе едім.

Тағы бір келетін ой, неге ауылда балалар демалатын лагерь жасамасқа. Сол лагерьде балалар қазақ ұйін тігіп, атқа шауып, қазаққа керек тұрмыстық істерді істеп үйренсе, қастарында ауыл балалары бірге ойнап жүрсе, арасында спорт сайыстарын өткізсе, қалай болатын еді?

Бала кезімнен мені қызықтырған шопандар тойы болатын. Оны маған бауырларым ауыздарын толтырып, қызықтырып айтып бергенде, мен сол тойға баруды сондай аңсайтынмын, әлі де аңсаймын. Қалай болады екен, шопандар тойы?

Әзірше біз сағатына 1000 тенге төлеп, ипподром алаңын бір сағат айналамыз. Автобусқа отырып қала сыртына гидтармен барамыз. Кейде ауыл тойларында боламыз. Сондай жерде қала мен ауыл арасы айырылып бара жатқанын айқын көремін.

Мен аулға көп бере аламын, аул да маған көп бере алады. Осыны қалай іске асырсақ? Бір ай аулда тегін ағарту жұмысын істейін, тіпті Интернетті қалай қолданатынын үйретейін. Мені бір-екі айға кім аулға шақырады екен, туыстан басқа? Жылда бір екі ауылды аралап келсем, деп ой ары қарай өрбіп барады. «Тоқта, тоқта!» - деп мен өзімді тоқтамын. Ертің бір екі күнге бауырларыма ауылға барып келейін ең болмаса.

Оставить комментарий

Имя [аноним / ввести пароль]


Заголовок сообщения


Текст сообщения



Введите код, который вы видите на изображении

Комментарии пользователей

1 El Aman Аноним	Ср Июл 02, 2008 22:34  Keremet!! Aina! Keremet zhazganin......!!
2 Aktan200733 Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 18.06.2008 комментов: 132	Ср Июл 02, 2008 23:47   Ал мен жана ғана ауылыма барып келдім Ауылдың аты ауыл
3 Алмаз Р. Естеков Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 09.12.2005 комментов: 681	Чт Июл 03, 2008 00:08   Ал мен билмеймин: Кашан аулга жетемин?! Козимди жумсам кей кездерде, аулдын дэми, казак уйдин ошагы, шанырак ерлесип турады. Карным ашканда, Кудайдын тамагындай коринеди: казы, карта, комбеш нанмен жэне курт..
4 Anonymous Аноним	Чт Июл 03, 2008 00:25   Шіркін! Ауылда болғандай болдым, оқып шыққаннан кейін. Бірден ауылға тартып кетті. Қызықтырып жақсы жазған екенсіз. Расында да біздің ауқатты адамдар неге қаражатын далаға шашқанса неге ауылда жұмсамасқа? Кейінгі кезде адамдар бәрін көріп болғаннан кейін, өз жеріне ештеңе жетпейтініне түсіне бастады. Осыны қарындасым түсініп, бірінші болып ортаға салып жатырғаны қуантады.
5 El Aman Аноним	Чт Июл 03, 2008 00:28  for Almas Almas! Kazakh Aul in US - Non profit orgabization founded by Zhanat Baidaralin. They have every summer Jailau with Urta and kazakh food for American Parents who adopted Kazakh kids. Kazakh Aul do teach kazakh traditions and culture. Might be You can join them for couple of days and help..? Good luck to see lovely kazakh kids.....
6 Anonymous Аноним	Чт Июл 03, 2008 00:41   Алмас аға! Тезірек ауылға қайтуыңызға тілектеспін. Ауылыңызға келіп жатырсаңыз сәлем беріп шығамын. Уәде етемін. Сізге де иттер жабылып жатырғанда көмекке келіп жүрген ініңіз.
7 Anonymous Аноним	Чт Июл 03, 2008 02:05   Қазақша жаза білмесең , ауыл туралы әңгімені көтермей-ақ қой.
8 Anonymous Аноним	Чт Июл 03, 2008 03:05   7 дегі іші тар надан қазақ! Өзіңіз ештеңе өндірмеейсің, басқаны да күндейсің! Мен білсем, қазақша тармақтағы жолдарың болмай жүрген ЕрКөкше не Сәкен Мәсенов деген сыбайлас алқашы! 77 ! Таным клубында бола беріңдер!! Бықсымаңдар! Егер тап осылай жазсаңдар, сендерге де қолдау болады, тәрбие ала алмағандар.
9 Алмаз Р. Естеков Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 09.12.2005 комментов: 681	Чт Июл 03, 2008 03:14   Кезегим кельгенде, осындай казактарды, ку кокрек иттерди, оз колымен, желкесинен алып, бауздаймын! Казактын котинин исын тандаганша, бундай иттер жерде жатсын жэне, сасымай..
10 Anonymous Аноним	Чт Июл 03, 2008 03:26   Алмаз аға! Байқадыңыз ба? Өткенде сізге де бас салды. Мен антиЕстек деп.
11 Алмаз Р. Естеков Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 09.12.2005 комментов: 681	Чт Июл 03, 2008 04:16   антиЕстек болса, болаберсин. Бирак, казактын исин жэне казактын мэдениетин бузбасын! Бундай ешектердин исимен биздер баска елдерге, шетмемлекеттерге кулки болып жэне, бир биримизды сатып, бастарымызды косуга жол табылмай, журмиз бул дунияде. Казак, бириншиден, озин ишин тазалап, ойын жэне динин озгертип, сонда гана таза жолга шыгады озинин нанын тауп! Кок суректердин жолы бир: Берлик жэне дала тола карын толык, откир тысы жэне бакыттык..
12 Северный Аноним	Чт Июл 03, 2008 13:03   Айна, ваша идея очень свежая и интересная, полезная. Люди в ауле, особенно в маленьких, тоже сильно тянутся к людям из города. Люди везде хотят общатся с новыми людьми и услышать новостей, ваш приезд будут обсуждать потом целый год. Только надо с уважением относится к местным традициям и сельчанам. Один момент только не понравился - это жалоба горожанина о комфорте во время отдыха. Этого комфорта мы в городе потребляем досыта круглый год, так что 10-15 дней испытать романтику сельского быта без горячей воды или туалета на улице ничего страшного. Главное, чуть сбавить ритм жизни, разбудить в себе философский взгляд на многообразие жизни и ностальгировать...
13 Айна Айтжанова Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 11.09.2007 комментов: 713	Чт Июл 03, 2008 13:15  Рахмет Осы жерде мені қорғаймын деген азаматтарға мың ды бір рахмет! Осындай кезде қайтадан бауырым қасымда сияқты болып арқам бір кеңейіп қалады. Осы ойды көп қазақтарға айттым. Ауылда балаларға лағерь жасаса, қала баласының төлеген ақшасына бір ауыл баласы қосылып, осындай лагерьлерде демалса, ауыл мен қала арасы жақындай түсетін еді. Баланың балалық кезінде ауылға деген жылы сезімді ұялату керек. Ал өзіме келсем, өз мәселемді шешемін ғой, осы мәселені мемлекеттік тұрғыдан шешсе. Студенттерді уалдарға практикаға жіберсе жаз кезінде. Ол үшін аул мекетптерін студенттердің туруына лайықты жасап, студенттер бір ай бой аул адамдарына сабақ берсе. Аул мектептерінде компьютерлер барғой!
14 Северный Аноним	Чт Июл 03, 2008 13:31   Айна, а нельзя в ауле без компьютера и Инет? Я сам с удовольствием забываю про них, хотя у брата дома стоит комп подключенный в сеть. Для меня самое большое удовольствие бродить в тишине по березовым рощам и наблюдать за природой.
15 Айна Айтжанова Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 11.09.2007 комментов: 713	Чт Июл 03, 2008 13:33  14-му Такой отдых у меня всегда есть, аговорю о том, чтобы жить и быть полузным ауулу.
16 Алмаз Р. Естеков Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 09.12.2005 комментов: 681	Пт Июл 04, 2008 04:14   А мне хочеться в Степь одному.. Безграничная жизнь и ты в ней песчинка! И пропеть во всё горло Есенина: Но и всё же, новью той теснимый, Я хочу предчувственно пропеть: Дайте мне на Родине любимой, Всё любя, спокойно умереть..
17 Anonymous Аноним	Пт Июл 04, 2008 04:35   16-му Тяжелый случай..
18 Алмаз Р. Естеков Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 09.12.2005 комментов: 681	Пт Июл 04, 2008 04:48   Обычный: ностальгия!
19 Джеки Аноним	Пт Июл 04, 2008 04:50   Естеков точно выпил! Такой болтливый стал! Постит и постит!
20 Anonymous Аноним	Вс Июл 27, 2008 14:41   Айна! Жоқ болып кеттіңіз. Аман есен болсаңыз болар.
21 Айна Айтжанова Свой человек  ( ? ) зарегистрирован: 11.09.2007 комментов: 713	Вс Июл 27, 2008 18:22  20 - ға Мені ойлап, жоқтағаныңызға мың да бір рахмет! Жаны кең адамдар ғана біреудің қамын ойлайды. Көп рахмет! Демалысқа барып келдім. Ол тұралы тағы жазамын. Аман сау жүрейік!