Дата публикации: 2008-04-15 20:27:18

Әйгерім: «Жақсы болса ұл-қызың...» немесе «Әке – асқар тау»

[903/3]

Осы бір жан түршігер оқиғаны оқып, әр адам баласы ойланса екен деген ниетпен редакцияға хат жолдап отырмын. әр адам дүниеге келгенде, белгілі арман, мақсаттарға жетсем деп алдына үлкен талап қояды ғой! Осы армандардың бастысы - өзінің болашақ жарын кездестіріп, ұл-қыз тәрбиелеп, ұрпақ өрбіту емес пе? Қос қанаттың, яғни ата-анаң тірі болса, онда Алла тағаланың саған сыйлаған сыйының өзі сол емес пе? Сен осы үшін де Аллаға жиі тәубе айтып жүру керек шығарсың. «Қолда бар алтынның қадірі жоқ» демекші, ертең өкініп қалмайықшы. Сонымен әңгімемді бастайын...

Кішігірім ауылда бір жанұя тұратын. Ұлдары ер жеткен, қыздары бой жеткен. әкесі ұлдарына сүндет той жасап, қызын ұзатып, әкелік парызын орындап жүретін. Ал ұл-қыздары, жұбайы не себеп екені белгісіз бір күн, бір түн ішінде қалаға көшіп кеткен. Не себеп болса да, қандай пенде кәрі әкесін тастап кете алады? Еш қайсысының бауырының бұрмағаны қалай? Ал әкесі болса, балапандарынан үлкен үміт күтіп жүр емес пе. Адам баласы пенде болғаннан кейін, қателеспейтін жері болмайды. Бірақ, сол қатесін ерте түсінсе, ол жақсы, кешіксе – орны толмас өкініш. Біз бәріне кешіріммен қарау керекпіз. Осынау қамшының сабындай қысқа өмірде тек сыйласып өткенге не жетсін.

Сонау бесінші ғасырда Аристотельдің өзі «Әкесі баласына қайырымды болуы міндетті емес, өйткені ол оның меншігі болып есептеледі. Ал баланың әкеге қайырымды болуы міндетті, себебі әкесіз бала дүниеге келмейді» - деген. Ал халқымыз:
Үміт күткен ұл оңбаған боп кетсе - әке сорлы,
Қыз күйеуге кетпесе – шеше сорлы,
Сұлу деп алғаны сүйкімсіз боп шықса – жігіт сорлы,
Қыран деп тигені жапалақ боп шықса – жар сорлы, - дейтін.

Үлкен үміт күтіп отырған ұл-қызың қартайғанда бақпаса, бақпақ түгіл тастап кетсе, онда одан өткен қасірет жоқ шығар. Халқымыз тағы да «Ана қарғысы – боқ, әке қарғысы - оқ» дейді ғой. Бірақ қандай ата-ана болмасын, өз баласына жамандық ойламайды. Осының бәріне тек Алла ғана сарапшы ғой. Айналдырып-айналдырып алдыңа әкеледі емес пе? Тіпті қасиетті Құранда да ата-ана туралы көп нәрсе айтылған.

Киелі Құранда Алла тағала:
«Рабым, өзіңе ғана ғибадат етулеріңізді әке-шешеге жақсылық қылуларыңды әмір етті. Ал егер ол екеуінің бірі немесе екеуі де жандарыңда кәрілікке жетсе «Туһ» деме, кейіс білдірме. Сондай-ақ ол екеуіне сыпайы сөз сөйле. Ол екеуіне зікіме де, ол екеуіне сыпайы сөз сөйле. Ол екеуін кішіпейіл мархамет құшағын жай да «Рабым! Ол екеуі мені кішкентай кезімде тәрбиелегендей сен де оларды мархаматыңа бөлей көр» – дейді.

Яғни, Алла тағала өзіне ғана ғибадат еткеннен кейін әке-шешеге қызмет қылып, жақсылық жасауды бұйырады. Өйткені ата-ананың балаға сіңіретін еңбегі орасан зор, тіпті бойыңыздағы қан да әке-шешенікі емес пе? Бала ата-анаға әрі беріден соң өмір сыйлағаны үшін-ақ қарыздар. Сондықтан да, Пайғамбарымыз (Ғ.С.С.) былай деген «Алланың ризашылығы әке-шешенің ризашылығында. Алланың ашуы әке-шешенің ашуында».

Абдуллаһ Ибн Әмірден және де мынандай хадисі бар:
Бір адам Пайғамбарымыздан (Ғ.С.С.): «Әке-шешенің балаларындағы хақтары не?» - деп сұрады. Сонда Пайғамбарымыз (Ғ.С.С.): «Олар сенің жәннатың не тозағың. Яғни олардың ықыласын алсаң жәннатқа кіресің, қарғысын алсаң тозаққа түсесің» - дейді.

Осы мақаланы оқып, мүмкін ойланар деген ойдамын. Қанша уақытқа дейін әкелеріңіз өмір сүреді дейсіздер. Бір күні болмаса бір күні сұм ажал алып кетсе, орны толмас өкінішке қалмаңыздаршы. Ең бастысы кешірімді болайықшы. Әкеңіз сіз үшін жаман болса, сізге ешкім жақсы әкеге айырбастамайды. Әркімнің әке-шешесі қос қанаты, еш нәрсеге теңеусіз биікасқаңғы. Тіптім жетімдер үйіндегі кішкентай балалардың өздері де «ата-анамыз бізді қайта келіп алып кетсе, біз бәрін кешіреміз» дейді. Ал сіздер бағып-қағып өсірген әкелеріңізді кешірмеулеріңіз қалай? Әркімнің өз ойы, түсінігі болу керек қой. Қартайып, немеренің шекесінен иіскеп, отыратын уақытында, жанын жаралап, қасіретке батырудың керегі не? Ойланайықшы, не нәрсе болса да, кешірімді болып үйренейікші, пенделер...

Оставить комментарий

Имя [аноним / ввести пароль]


Заголовок сообщения


Текст сообщения



Введите код, который вы видите на изображении

Комментарии пользователей

1 Anonymous Аноним	Ср Апр 16, 2008 11:22   Не себептен екені белгісіз,сондықтан tint4t айта алмай отырмын
2 Anonymous Аноним	Ср Апр 16, 2008 15:04   Құрметті Әйгерім, Осы жазған мақалаңызға үлкен рахмет. Көп нәрсе жайлы ойландырды. Шынында да осы қысқа өмірде барыңа разы болуың керек...
3 Асылбек Аноним	Вт Май 20, 2008 14:16   Айгерім. сенің жазғаның ойланар бас , сезінер жүрек болса көңілге төйіп алар керекті нәрсе, өте дұрыс айтасың,себебі адам баласының дүниеге келуіне себепші ата- ананы құрыметтемесе , жаратушыдан кейінгі құрметке ие солар болмаса енді кімдер болмақ. ақша ,атақпа - жоқ, оның бәрі мынау алдамшы дүниенің алдамшы бүгін бар ертең жоқ тірліктері емеспе.иә бұл ой әр қазақ баласының санасында жүрсе екен деп тілеймін.саған тілектеспін.өрелі ой қонымды кеңестер айта бер!!!рахмет саған.