БҮГІНГІ ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚТЫҢ КҮЙІНУІ мен СҮЙІНУІ

Өз елінде , қалың қазақтың ішінде, қазақ тілін біліп тұрып, өзара өзге тілде сөйлескен қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, миллиардтан аса қытайдың, миллиондаған орыстың, мыңдаған мұңғыл мен басқа халықтардың ішінде жүріп, тағдырдың тәлкегіне төзген, ата-руға топтасудың арқасында ТІЛІН, ӘДЕТ-ҒҰРПЫН, САЛТ-ДӘСТҮРІН, ДІНІН сақтап, Ата- жұртқа көшіп келген қандастарымызды көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

Мәдениеттіліктің бастауы, қайнар көзі - әр ұлттың өз ОТАНЫНДА, өз АНА тілінде қарым-қатнас жасай алуында екендігі, Құдай адам етіп жаратқан барлық жандарға белгілі аксиома. Ал өз ЕЛІНДЕ, өз үйінде, өзінің бала- шағасымен ана тілінде сөйлемейтін, тіпті сөйлесуге талпынбайтын, кейбір қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Өз ЕЛІНДЕ, 9 млн. қазақтың ішінде жүріп, солардың арқасында қолы жеткен жұмыс бабын пайдаланып, қазақ тілінің қажеттілігін қалыптастыруға мыйы жетпей, кез келген жерде өзге тілде «сайрап» қазақ екенін ұмытып кеткен, санасы уланғаны соншалық – бұл құбылыстың адамзаттың кез келген мәдениетті өкіліне, өте жиіркенішті көрініс екенін сезбейтін кейбір зиялысымақ – шенеунік – депутат қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, егемендіктің мүмкіндіктерін толық пайдаланып, санасын құлдық сезімнен тазартқан, нағыз мәдениеттіліктің үлгісін көрсетіп, күнделікті тұрмыста, жұмыс орындарында өзара тек қана қазақша сөйлесіп, өз ЕЛІНІҢ азат ұл-қыздары екендігін сезінген, қатары күн сайын арта түскен қарапайым қазақтарды көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

Қазақ ұлтына, өнері мен мәдениетіне қосқан үлесі бар, еңбектерін Елі таныған Тұлғалардың , талантты жас журналистер мен өнер адамдарының , мемлекеттен қолдау көрмей, үйсіз-күйсіз жүргенін көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Қазақ Еліндегі 9 млн. қазақтың есебінен биліктегі қызметтеріне ілігіп, өз қара бастарының қамын ғана күйттеген, қалың қара қазақтың мүддесін ұмытқан, қазақи ұлттық құндылықтарға мән бермей, дүние жүзілік азғындық технологиялардың құрығына түскен, уақытша мәнсап-байлыққа мәз болып, өздерінің ұлт жадының «қара тізіміне» ілініп жатқанын сезбейтін кейбір шенеунік – депутат қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, санасы уланған кейбір мемлекеттік шенеуніктер ұлттық өнерге, ұлттық спортқа, жалпы ұлттық мәдениетке жеткілікті көңіл бөлмей, қалың қазақ айналыспайтын спорт пен өнер түрлеріне қыруар қаражат шашып жатқанда, Ел ішінде ұлттық құндылықтарды насихаттап, таратып жүрген БАУЫРЛАРЫН қолдап, оларға қол ұшын созған ұлтшыл, қатардағы кәсіпкер - АЗАМАТ қандастарымызды көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

Кейбір мемлекеттік шенеуніктер мен автобустағы кондукторлардың, кейбір халық «таңдаған» депутаттар мен базарлардағы арбакештердің өз жұмыс орындарында,біліп тұрып қазақша сөйлемейтінін көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы Заңның «Қазақстан Республикасында басқа мемлекеттер өкілдерімен өткізілетін ресми қабылдаулар мен өзге де шаралар басқа тілдерге аударылып, мемлекеттік тілде жүргізіледі» деген 27-бабының орындалуын Құдайдың құтты күні, секунд сайын өрескел бұзып жүрген шенеуніктерге Қазақ Елінде «әй дейтін Әже, қой дейтін Қожа» шықпағанын көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, егемендіктің мүмкіндіктерін толық пайдаланып, тың деректерден қазақтың шынайы тарихын оқып-біліп санасын тазартып, білгендерін өздері өмір сүрген ортасына насихаттап, таратып жүрген, қатары күн сайын арта түскен аға буын, орта буын, жас буын қазақтарды көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

Орысша сөйлей алмай, отаршылардан талай қорлық көрген, көптеген моральдік және материалдық зардаптар шеккен ата-бабаларымыздың есесін қайтарып, бүгінгі ЕГЕМЕНДІК заманда - күнделікті тұрмыста, өздерінің жұмыс орындарында кез келген адаммен, мейлі ол қалмақ-шүршіт болсын, мейлі ол орыс болсын, мейлі ол ағылшын болсын, қазақша сөйлеудің (конституцияға да, мәдениеттілікке де қайшы емес) орнына, қожайындарының алдында есеп беріп жатқан құлдай, солардың тілінде сайрап жөнелетін (ешкім мәжбүрлемеседе) қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, егемендіктің мүмкіндіктерін толық пайдаланып, құлдық психологиядан арылған, батыр-данышпан ата-бабаларының рухы қонған, жүрген ортасында қазақи құндылықтарды насихаттап, қызмет бабын дұрыс пайдаланып - өз ЕЛІНДЕ кез келген адаммен, мейлі ол қалмақ-шүршіт болсын, мейлі ол орыс болсын, мейлі ол ағылшын болсын, қазақша сөйлеп – кезінде есесі кеткен ата-бабаларын жатқан жерлерінде бір аунатып-қуантып жүрген қазақтарды көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

Қазақтың жері мен байлығына қызыққан әлемдік басым күштердің тәрбиесі мен ақылының «нәтижесінде» ұлттық-ойлау қабілетінен айырылған, бірақ білімді әрі пысық кейбір экономист-саясаткерлердің жетегінде кетіп, ауыл шаруашылығын «приватизация», «оптимизация», «легализация» сияқты ГОЛОЩЕКИННІҢ (1930-шы жылдары бейбіт заманда қазақтың малын жойып, халқымыздың өмір сүру дәстүрін күшпен өзгерту арқылы ұлтымыздың жартысын қырып жіберген) мыйы жетпейтін науқандарды іске асыру арқылы, еліміздің ЖЕР мен СУ ресурстарын игеріп жүрген еңбекке жарамды бүкіл қазақты бес-алты қалаға жиып алып, олардың екі-үш ұрпақ болып өмір бойы тапқан – таянғанын байырғы қала тұрғындарының қолына ұстатқызып, оларды үйсіз-күйсіз тентіретіп, елдегі экономикалық және әлеуметтік келеңсіздіктерге жол берген, кейбір шенеунік – депутат қазақтарды көргенде, мен қазақ болғаныма ұялып, күйінемін.
Бірақ, ЖЕРІН ешқашан сатпаған, ЖҰРТЫН ешқашан тентіретпеген , әр Ауыл, Ру бірігіп ортақ байлығы - ЖЕР мен СУ ресурстарын көздің қарашығындай қорғаған, орыс-совет империясы орнағанға дейін өз ақыл-ойымен, ұлан-байтақ қазақ жерінде әрбір қазақ отбасын (түтінін) дербес, тұрақты өндіруші күш ретінде қалыптастырып, табиғатпен үйлесімді өмір сүріп, шаруашылықты жерге орналастырудың және ұжымдық еңбекті ұйымдастырудың ең тиімді – рулық (фирмалық) жүйесін қолданудың арқасында экономикалық тұрақтылыққа жетіп, ертеңгі күніне сенімді болған соң, азаматтық қоғамы мен мәдениетін дамытқан Ата-бабаларымыздың ұлттық ойлау қабілеті мен рухы қонған ауылдағы қалың ҚАЗАҚ - ешбір «приватизация», «оптимизация», «легализация» тағы басқа «изацияларға» төтеп беріп, таза АУЫЗ СУСЫЗ , ЖОЛЫ нашар, байланысы нашар, ГАЗЫ жоқ және ОТЫН-СУЫ тапшы елді-мекендерде, көптеген қиындықтарға төзіп, атаға-АУЫЛҒА топтасудың арқасында ғана ата қоныстарын жоғалтпай ұстап тұрғанын көргенде, мен ҚАЗАҚ болғаныма мақтанып, сүйінемін.

ҰЛТТЫҚ РУХТЫ ТАПТАП, ӨЗЕКТІ КҮЙДІРЕТІН ӨКІНІШТЕР…

Керісінше, биліктің ішіне кіріп алған, ұлттық болмыстан жұрдай кейбір пенделер, Н.Ә.Назарбаев жариялаған тәуелсіздіктің арқасында көтеріліп келе жатқан қазақтың рухын таптап, дүниежүзі халықтарының алдында масқара етіп, Ресей патшасының қазақ жерін жаулап алып, бодандықта ұстаған жандарм генералы Колпаковскийге жер жаннаты Жетісудың төрінен ойып тұрып орын беріп-ескерткіш орнатуға рұқсат беріп, қазақты құртуға – жерінен айыруға ұмтылған дүниежүзілік басым күштердің қолшоқпары болып отыр.

Тағы бір, айтпауға болмайтын жайт бар. Ол жылда келетін, жетім қыздың тойындай өтетін, ТӘУЕЛСІЗДІК КҮНІ мейрамы. Аллаға шүкір, сол күні алаңға шығып, тәуелсіздік монументіне тағзым ететін азат Елдің азаматтарының қатары жыл сайын 2-3 адамға артып отырып, биыл ұзын саны 200-дей болыпты.
Ең өкініштісі, 21 жыл бойы, бұл күні – қазақтардан басқа бұл монументтің алдына Қазақстандағы 130 диаспораның бірде бір мәдени орталығының, Қазақстандағы 40-қа жуық діни конфессияның бірде бір өкілінің, Қазақстандағы 7000-нан аса ҮЕҰ бірде бірінің гүл шоғын қойып - тағзым етпейтіндігі. Бұл - «Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде!», «Қазақстан - ұлтаралық және дінаралық келісім мен төзімділіктің үлгісі» деген Президентіміздің және Қазақ Халқының адал ниетті бастамаларын қостамайтын күштердің бар екендігін дәлелдейтін - өмірдің шындығы.

Бұны айтып отырған себебім, Қазақстандағы казак-орыстар қауымдастығы аталарының «За царя! За отечество!» деп берген анттарын басшылыққа алып, үлкен іске кірісіп кеткен тәрізді. Қазақ Елінің тәуелсіздік алып жаңғырып жатқанын елемей, ҚР Конституциясына қайшы келсе де, ақ патшаның тірі кезіндегі жандармдық қызмет атқарған «казачье войско» атауларын жаңғыртып, «Союз казаков Степного края», «Уральское (Яицкое) казачье войско», «Семиреченское казачье войско», «Оренбургское казачье войско», «Сибирское казачье войско» деп топтасып-бірігіп, кезінде орыс патшасы тұрғызған, бірақ өмірдің өзі қиратқан Колпаковскийдің ескерткішін жаңадан салып, бұрынғы орыс империясын аңсап, бүгінгі тәуелсіз Қазақстан халқының береке–бірлігі үшін, қазақтың аузынан жырып беріліп жатқан еркіндік-мүмкіндіктерін місе тұтпайды. Ең өкініштісі, кезінде «ақ патшам» деп, құлдық ұрып-қолын сүйіп, орыс императорынан шен-шекпен алып қазақты бодан етуге көмектескен ПЕНДЕЛЕРДІҢ бүгінгі кейбір мәңгүрт ұрпақтарының, тағы да алданып, бүгінгі казачествоның қолынан сый-сыйапат алып, олардың «казачье войскосына» мүше болып, киімдерін киіп жатқандығы…

Болат Нәукенұлы,
«Халық үні» Қоғамдық Бірлестіктер Одағы
Үйлестіру қызметінің жетекшісі.