Яндекс цитирования Яндекс.Метрика
в статьях в комментариях  

Рубрики блогов
  Все
  Просто люди
  Журналисты
  Коллективные блоги
  Политики, общественные деятели, политологи

Политики, общественные деятели, политологи
 Айнур Курманов (Социалистическое сопртивление)
 Виктор Ковтуновский
 Алима Бисенова
 Marso
 Размышления на тему...
 blog
 P.M.
 vladimir
 ksk-kz
 Amrekulov Nurlan
 Кайрат
 Йорик
 Сыздыков В.К.- РОАК против КСК
 Александр Алтайский
 abdraman-xotar1902
 Багдат Ниязов
 Социальное обеспечение!!!
 ИНОЙ
 Kairatker
 Дискуссионный клуб \"Намыс\"
 Алаш тагдыры
 tupicinsg
 Справедливый вождь
 Оставим народу жилье (Павлодар
 Страница Ауэзхана Кодара
 genisk
 Адил Тойганбаев
 baja
 Q10+
 Все по-честному
 Айжан Олегов
 комсомол.kz
 Amanbaev
 rodnoi_krai
 yermekov
 anton
 greens.kz
 ip123
 Султанбек Султангалиев
 Легкий Дмитрий Максимович
 eurasia
 veteran
 kz_jurnalist
 ДКК
 плод мазилы-блудо-свина
 neokomsomol.kz
 ernar_s
 Asiljan
 Даулет Омаров
 Черные недели и месяцы Рудного алтая
 00 12 12
 помощник влиятельного Агашки
 Tsi Mao
 Даурен1
 Бекжан Киманов
 Китай, Фактор размышления, Урок истории
 Тимур Гайсин
 istorik9067
 казах
 demokrat
 bas
 yosic999
 pogodin sergey mikhaylovitsh
 Почему в Казахстане нет памятника легендарному Богенбай батыру
 oracle
 saulebaiereke
 Podranki
 KAZISLAM.UCOZ.KZ
 буревестник
 Виктор Обнорский
 Михаил М
 Misha_misha
 kazakaza
 Sake888
 Султан1976
 Взгляд
 Nadeghda
 Махыжанов Толеубек
 korenev
 huma
 murtaza
 Serke.org
 dauk
 maktay
 maktayy
 ErdenErden
 kamarov
 kamarov2
 Серикжан Мамбеталин (Партия Зеленых Руханият)
 Ерлан Имбергенов
 iriskariev
 freekaunish
 Satkan
 Микаэль Лаубш
 osdp_azat_aktobe
 Аслан
 Медет
 kazakblogger
 swetlana
 internettemin
 Ormon
 keldibek
 To may
 Антибольшевик
 Yerzhan Alash
 ismailn
 toktar
 seytimbekov
 samat777
 leto89
 nukenov
 Жизнь на одном листе. Бекпан А.Ш.
 касенова К_1981
 Timur Galiev
 Olga
 Петров Дмитрий
 Kanareiko
 Защитник в маске
 vty
 Perizat
 Delta
 qazaq
 oishyl
 opozicyoner
 dekabrist
 nastroenie
 Н. Макиавелли
 radikal
 Madiyar
 Салам Калкалаев
 Карим максат Астана
 BulatAbilov
 8888
 qazaqstanez
 Оян_қазақ
 Arman777
 Dipak
 из Уральска
 Актюбинцы о Саммите ОБСЕ
 Дауыл Бай
 Nagyz_Qazaq
 Либерти
 tengri
 nagmanov
 kanat
 kanata
 История казахстанских спецслужб
 serikbek.aidanov
 MOHAX
 Алтын Орда.
 Galym Ageleu
 жастар саясаты
 krasnoetv
 politonazat
 987897
 321321
 1972
 Aidar Aidarov
 ovod
 kazah
 zhakopov_mura
 Шершень
 sentimental\\\'nyi
 Newsmaker
 Мендос Оразбаев г.Тараз
 Жамбыл Ахметбеков (КНПК)
 kazak11
 Шыңның Жүзі
 159753852456
 Lider_007
 pavl
 Ibraev.M
 historykz
 den
 КНПК_Актобе
 smerch
 Forest
 Аграил
 Хазар-Каспии
 ТУПОЕ БЫДЛО
 ЧЕСТНЫЙ МЕНТ
 01_bivalii
 Алмас Естеков Тана-Ботпаи
 Кибраев Ринат
 almasbek.sadyrbayev
 Жанкара Байкенов
 Нуржанар
 Плюсквамперфектум
 ЖасКазаХ
 Aidar.Torekulov
 Влас Глуховский
 Alp-Aslan
 reller
 Маргел
 Alga_Aktobe
 viktor777
 erckebulan2011
 пашка - дурашка
 Заиц
 Нагашыбай Есмырзаев
 BarisHan
 ORDA-KZ республикалық тәуелсіз газеті
 Тілекші
 Yermura
 Казахстан полицейский.
 Возмездие
 Kurak
 Абельдинов
 papckii regent
 1971
 ug-ivan
 Орынбасар Буренов
 оои подранки
 sway
 ArcanOLD
 ordoeretikus
 zona
 Блог простой Динары
 1000nic
 Сеня
 Кто есть кто
 Коммунист Олег Игнатенко
 Ахмед Мурзабулатов
 Алмас Қылыш
 suhorukov
 hamitov bulat
 Arlan
 vlad0507
 Атырауский НОПшники
 МҮГЕДЕК ӘТЕШ, ҚАРҚЫЛДАҒАН ҚАРҒА
 123
 edavlesov
 ukanybekov
 dr.kapar
 vkakeev
 terbishaliev
 Zona.KG
 Alex05
 cubanychbekov
 nagmet
 varchezh
 dzhorabek
 КНПК - Костанай
 asan asanov
 blog politika
 zzhakypov
 Traktorbek
 aigul.ahmetova
 Жамбылский обком КНПК
 Melnikov
 Петр Своик - Блог \\\"Интернет-партия\\\"
 За справедливость!
 Serik-Berikov
 Коммунист ЗКО
 harin
 radov
 КНПК Атырау ОТКЕНГЕ ТАГЗЫМ
 Russian_ZKO
 [\'okm
 Amina81
 Канжигалиев
 Түрк ұрпағы
 Серик Касымханов
 Михаил Старостин
 adlet2012
 Акбарс
 Jheko Dimitrov
 ЮКОФ КНПК
 ВИД НА ЖИТЕЛЬСТВО В ЛАТВИИ
 www.astanatribuna.kz
 Parvanachi
 ДЕРЖАВА
 3111938_02111988
 Eset Esengaraev
 nablydatel\'
 Mr
 krisochka
 pypok
 kulturist
 aybekok
 Бахытжан Даиров
 xxdevil
 ostanoviteproizvol
 provokator800
 kolesnikov
 dalenov1
 zarifhonov
 Serikbek
 jeenbaevred
 serikov_marat
 daria_moroz@yahoo.com
 Абдулла Шаханов
 sinica55
 mkobylan
 abdildin
 aman_smagulovich
 Парфирий Иванов
 Шаман Абдарбаев
 СПАСИТЕ КЫЗЫЛОРДУ ОТ КУАНДЫКОВА
 султан010101
 srakitin
 aydarbek
 mambetkazie
 Старый номад
 nbekzhasar
 atelzhanov
 Марат Султанов
 Шаман Апдарбаев
 Куда уходят деньги
 Vladimir Lenin
 ahmetov
 muratova
 Зарина Котлубаева
 www.nurmura.kz
 Zhake-88
 rasul
 Kairat Adaihan
 VeraGavrilko
 mzhavdat
 animal35
 okerezbekov
 petrov
 сырная война
 mandiev73
 urmat
 Бекир
 stakenov
 Абутолеп Марат
 kajypov
 atadzhibaev
 gusev
 хан тенгри
 Avinoam
 imashevn
 dmitrij_ermolaev
 kbolekbaev
 NURMURA-NURMURA.KZ
 Filip Aureol Teo Frast Bom Bast fon Gogen Geim
 aleksei2012
 2012
 2012-2012
 otolonov
 kajdarbek
 mazhenovb
 Impact
 dzhunushaliev75
 dzhunushaliev
 Ерлан Сейтимов
 terbishalievz
 1234567890
 abdyldaevk
 freedom
 ktajzhanov
 Бакалавр
 s_tyumenev
 mamyshevb
 zmachidov
 Vishnevskiy
 zakaeva85
 sensation
 xristenko
 mybestfriend
 starovoitova
 agabekov
 Истина50
 Кармен Ильяс
 Abenov
 abenov84
 Ислам
 Внимание! Конкурс видеороликов «Масқара»! Видео-дизайнерам,...
 Vencedor
 journalist
 Аскар Орынғали
 k750
 Император всего мира
 Алимбаев Азамат
 под прицелом- Курамшин
 Greg Mihailov
 Olga_Polevich
 Vsem-Vsem
 nadejda na budushee
 mussinism
 Nina_yakusheva
 sergei84
 bairov.marat
 tech4
 выборы 2012
 Nomaduly
 politikan
 Erlan Esim
 ToRnw
 obhulkg
 Дмитрий Мельцер
 Руслан Татарин
 Артур Нусипов
 Әблязовтың ақыры қашан болады?
 Пресс-конференция в ВКО
 Alexandr_Malcev
 Алексей
 nurlan.bulanbaev
 Аким Актюбинской области
 axmet55
 Sergey
 КУЛЬМАГАНБЕТОВ АЗАМАТ
 stiepanov
 religioved
 Привет от таблигцев
 Экологический скандал
 greenpatrol
 Патриот своей страны
 KARAKHANOV
 Максим Костюк
 Сарин Серик
 kingta56
 Тайхожа
 Хикмат Б.
 таджик
 Токон Шакенов
 Мурат Тунгишбаев
 Виктор Мусатов
 Информация_Таджикистан
 Нуреке
 А.Смирнов
 Саня555
 ololosh
 Пострадавший
 Урмат Молдошев
 Information-17.05.2013
 К.Утешев
 Suhorukov82
 ShokeevTimur
 Кожамурат Есенбаев
 Иван Найденов
 Novosti-dnya
 Poker po-kirgizskiy
 V Kazaxstane
 Бейбут Шаяхметов
 Я.Чиняев
 Болат Кунакбаев
 Роберт Карпич
 БТС
 rakishev82
 22221111
 pashka.siniy
 Жарасбек Коргамбаев
 Шайкенова Айнагуль
 К.Сабикенов
 korotchenko
 ikorotchenko
 Асан Сатаев
 novosti 5.06.2013
 UTEMURAT
 У.Солтанов
 Тульбай Кожаханов
 www.tulbay.kz
 Багытур Дандыбаев
 Талибы в Кабуле
 ЧКраснов
 Шамшарбек Чойбеков
 TAIQAZAN
 Марат Тулепов
 Карамельный
 А.Касым
 Хитрый
 Серик Абишев
 Нурлан Асанов
 Михаил Абрамов
 Зулуш Акылов
 Ш.Аманов
 amadeu
 Баетов Асылбек
 К.Таайлайбеков
 Кудайкул Абасбеков
 Дуйсенбек Исахметов
 nnews
 Берик Сайлауов
 Тульбай Сеильбеков
 Цитатник
 askarov.altair
 dusen
 Айдар Саламов
 dusen ashirbekov
 Тайырбек Дуйшекеев
 Курманбек Апышев
 www.цена закона
 aslan_ayanbaev
 Асем Ахансери
 Талгарбек Сарбанов
 Н.Жаныбеков
 Шайлообек Сарлыков
 www.nazarbaeff
 Торегельды Шарманов
 news president
 AFK
 Kazaxstan.kz
 terrorism.org
 Асан Данияров
 www.оборона.kz
 Р.Павловский
 www.убийца.kz
 Андрей.кз
 Аслан.news
 Павел Кравчук
 Толон
 Хлопковое дело
 Сарылбек
 пограничники
 Филипп Карпов
 Мурат Жеткергенов
 наркотики.tj
 Бигоджал Фатхитдинова
 Бигоджал
 ты и я
 новости.тж
 коррупция в Казахстане
 KG национализм
 Тлеухан
 Асылбек Есымканов
 криминал.kg
 Г.Прохоров
 выживания
 оружие?
 nudnik
 AprioT
 пиар-акция Рахмона
 linn
 Муканмедий Дженишбеков
 Анатолий Псковский
 Ерлан Канакбаев
 Сакен-news
 Довулбай Абилханов
 военная база
 Аркадий Дубровский
 ночной ШымКенТ
 Игорь НеВерник
 все о политике
 Maksim Aksenov
 Ержан Утебаев
 shymanski
 Дуйсенбек Исахметович
 Иличбек Жолдошев
 С.Н.К.
 Д.Исахметович
 Далелхан
 Сегодня в Казахстане
 Кыргызстане – детей
 Закон есть закон
 Каламбетов
 патриот KZ !!!
 corruption.kz
 К.Амантаев
 Имамы Казахстана
 тушканчик
 Кирилл
 Кайрат Ермеков
 Serik iz Kazaxstana
 Мамун Рашидов
 azamat grazhdanin
 Дмитрий Голованов
 OlegRebrov
 Руслан Жангазы
 Григорий Леонтьев
 красивая ЖиЗнь
 Е.Орынбаев
 Толлыбай Абылаев
 Кубат Бактыбеков
 Амансаулык
 Аман-саулык
 froer
 каzaкстанец
 qaqzqstanets
 Батырбек Сайлов
 Эдуард
 Максет Жигитов
 М.Сурков
 Халк
 Дулат Оразбаев
 Ермек Калиакбаров
 Инсайдер
 Кайрат Калиев
 Бахыт Абылкасымов
 Джихадизм.kz
 Максат Орынгалиев
 нЕ для Нас
 kungurov
 джихад.kz
 Курган Темиртаев
 wWW.саЛафия.kZ
 Deadeye
 Политика
 sterskys
 Общественная приемная депутата Маслихата Алматы Артура Котенева
 Almas Yestekov, KazaKstaN
 Асхат2014
 www.EC в Сирии
 yugkz
 fyirau
 Баир Самигов
 Реджепгелди Байнаев
 Шанбаев
 monarchy
 БуМеранг
 Хавер
 Е.Батыршаев
 Гаврил Алексеев
 в Сирии казахи
 Виктор Бажинский
 Абикен Таймбетов
 Сатыбалды Жумаханов
 Дмитрий Корнейчук
 М.Абдиров
 Самат Карыбаев
 Тилеубек Еспулаев
 Николай Зарубин
 mozaev
 ilya vadutovich
 Sokol
 Шахид Султан
 Д.Амрихудои
 как делят Украину
 Мирзохисайн Исмонов
 цена Крыма
 Mad
 uralsk
 anatoliykopcev
 Семен Правдалюб
 Улмас Дадамардонов
 volnuy12
 Gluzin
 Нурали Кайратов
 Сейткали Такамбаев
 ilyabezrukov
 Анатолий Тихонов Историк публицист
 Полярные полит взгляды-взгляд изнутри
 Обозрение новостей,
 ismatulla
 Ageleuov Galym
 Сергей.afghanistan
 Ярик Баклажанов известнйы бизнесмен
 Анти_Евразийский_Форум
 Фрирайтер
 Павел Афанасьев
 aibol.nuralin
 Константин Давидов
 Тютерев
 мировая политика
 Руслан Ерболатов
 Набимураттан
 Эдуард Гаврилов
 Тобылбек Есенжолов
 Таможенный союз: Казахстан, Россия, Беларусь
 о Дариге.kz
 kazbek
 Проект Казак Елi
 Кабдулкарим Ратаев
 Петр12
 Владислав Тигранов
 Рустам Караев
 Алмаз Ораз
 Алексей Привольный
 democracy USA
 Astanit
 ЗачемЗачемЗачем
 asyl
 Михаил Зотов
 B.Muxambetov
 Suleiman
 Алмас Кылыш
 Антон_Демидов
 А_Демидов
 Патриот жезказгана
 Жанболат
 Жоламанов Жасулан
 Керим
 sorrel
 Эпиктет
 Нурлан Алтынбаев
 Махамбет
 kair.yusupov
 tihonovich
 kamolov09
 anatueva
 zhanysh.erzhanov
 Серый Волк

Тілекші
Читать только текст - количество просмотров 1400 Читать только комментарии - количество комментариев 1
Тоқтасын Назарұлы. Ата заңды аттап, кодексті таптап..
Тілекші
( «Ісің сотқа түссе, өзің отқа түсесің») Бір...

Читать только текст - количество просмотров 1858 Читать только комментарии - количество комментариев 3
Болат ҚОРҒАНБЕК. «Иман айнасы» ма, имансыздық айнасы ма?
Тілекші
«Айна қойдым алдыма, көрейін деп өзімді...»...

Читать только текст - количество просмотров 1681 Читать только комментарии - количество комментариев 1
Ержан хазіреттің «алқа зікіріне» куә болдым
Тілекші
…1966 жылдың мамыры еді. Таушықтағы аудандық...

Читать только текст - количество просмотров 1503 Читать только комментарии - количество комментариев 4
Айдар Алимхан. Суфийское дело должны были решить законным путем.
Тілекші
У казахов есть пословица, которая гласит «словно...

Читать только текст - количество просмотров 1985 Читать только комментарии - количество комментариев 0
Сопылық ілім өкілдеріне араша сұраймыз (Ашық хат)
Тілекші
  Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевқа...

Читать только текст - количество просмотров 1829 Читать только комментарии - количество комментариев 6
Болат ҚОРҒАНБЕК. Әрі залым, әрі ғалым...
Тілекші
Сандырақты сараптау   Бір ауыздан екі...

Читать только текст - количество просмотров 2017 Читать только комментарии - количество комментариев 4
Тарих ваххабизмді ешқашан ақтамайды
Тілекші
Дін – нәзік дүние. «Әркімнің өз әкесі өзіне...

Читать только текст - количество просмотров 1885 Читать только комментарии - количество комментариев 3
БАС БИДІҢ БАС ИЮІ
Тілекші
немесе «Құрғақ қасық ауыз жыртып» жүрмесін!...

Читать только текст - количество просмотров 2040 Читать только комментарии - количество комментариев 0
Айдар Әлімхан: «МЫҢ АСҚАНҒА БІР ТОСҚАН» БОЛАРЫ АНЫҚ
Тілекші
  Қойды қасқыр бақса,  сқыр қойшы болса  ...

Читать только текст - количество просмотров 2155 Читать только комментарии - количество комментариев 6
ҚАЗАҚТЫ ЖОЮҒА БАҒЫТТАЛҒАН ЖОРЫҚ
Тілекші
Ұлттық қауіпсіздікті, ұлт мүддесін қорғау жолында...

Читать только текст - количество просмотров 1909 Читать только комментарии - количество комментариев 0
Думан ӘЛИ. СОПЫЛАР ДІНИ АЛАУЫЗДЫҚ ТУДЫРҒАН БА?
Тілекші
Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style...

Читать только текст - количество просмотров 1948 Читать только комментарии - количество комментариев 0
Теңгебек БАЙМБЕТОВ: «ДӘЛ МЫНАДАЙ ЗАҢСЫЗДЫҚТЫ КӨРГЕН ЕМЕСПІН!»
Тілекші
  Теңгебек БАЙМБЕТОВ, Алматы қалалық...

Читать только текст - количество просмотров 2192 Читать только комментарии - количество комментариев 8
Думан АЛИ. ЯВЛЯЕТСЯ ЛИ ОБЪЕДИНЕНИЕ, ПРОРАБОТАВШЕЕ 10 ЛЕТ, ПРЕСТУПНОЙ ГРУППИРОВКОЙ?
Тілекші
Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style...

Читать только текст - количество просмотров 1931 Читать только комментарии - количество комментариев 2
Сайлау Байбосын. ОҢ, СОЛЫН ТАНЫМАҒАН ЖАСТАРДЫҢ ОБАЛЫ КІМНІҢ МОЙНЫНДА?
Тілекші
Құрбан Айттың алдында «сақалдылар балаларды...

Читать только текст - количество просмотров 2144 Читать только комментарии - количество комментариев 12
Айдар ӘЛІМХАН. Құқық қорғаушылар ма, әлде қорлаушылар ма?
Тілекші
Ата Заңымыз бойынша Қазақстан Республикасы...

Читать только текст - количество просмотров 2173 Читать только комментарии - количество комментариев 3
Думан ӘЛИ. Он жыл ашық қызмет атқарған бірлестік қылмыстық қоғамдастық па?
Тілекші
Исматулла мақсым ұйымдасқан қылмыстық...

Читать только текст - количество просмотров 1505 Читать только комментарии - количество комментариев 3
Думан АЛИ. Кому нужно делать из суфиев экстремистов?
Тілекші
Следственные органы Казахстана проявили...

Читать только текст - количество просмотров 2169 Читать только комментарии - количество комментариев 1
Думан ӘЛИ. Сопылардан экстремист жасау кімге керек?
Тілекші
Тергеу органының «фантазиясы» ...

Читать только текст - количество просмотров 4948 Читать только комментарии - количество комментариев 9
Бахтияр Бабаджанов о деле Исматуллы максума

Читать только текст - количество просмотров 2036 Читать только комментарии - количество комментариев 9
РАЗЖИГАЛИ ЛИ СУФИИ МЕЖРЕЛИГИОЗНУЮ РОЗНЬ?
Тілекші
или о правовом беспределе следственных органов и...


Дата публикации: 2011-10-19 20:45:05

Әселхан ҚАЛЫБЕКОВА, халық ақыны: «АҚҚА АРА ТҮСУ – БІРЛІКТІҢ, ЕЛДІКТІҢ БЕЛГІСІ»

[2564/10]

Әселхан ҚАЛЫБЕКОВА, Қазақстанның халық ақыны, «Парасат» орденінің иегері, Жамбыл атындағы сыйлықтың лауреаты:

 

— Әселхан апа, Сіз айтыс өнерінің ыстығына күйіп, суығына тоңып, сол ұлттық болмысымызбен бітеқайнасқан төл өнеріміздің қайта жандануына көп үлес қосқан азамат-ақынсыз. Бұл күндері өзіңіз сахнадан көрінбей кеткеніңізбен айтыс өнерінің даму барысын қарап, бақылап отыратын шығарсыз?

— Әрине, айтыс мен үшін де, менің айтыстағы әріптес құрдастарым үшін де өте ыстық. Себебі біздер айтыстың жандануы үшін жанымызды салып еңбек еттік, тер төктік. Манап, Көпбай сынды алдыңғы буын ағалармен  қатар жүріп, солардан үйренгенімізді, алғанымызды кейінгі буын інілерге, сіңлілерге жалғадық. Енді біздерден алған аманатты кейінгіге сау-саламат жеткізу бүгінгі айтыскерлерге міндет. Біз айтысқа адал болдық. Ата-бабадан жеткен аманат-өнерге қиянат жасамадық. Біз айтысқа қанша адал болсақ, айтыс та бізге сонша адал болды. Біздің атымызды шығарып, абыройымызды асқақтатты. Халыққа, елге құрметті етті. Мен өзім ойлаймын, менің айтысқа бергенімнен гөрі айтыстың маған бергені көп болды деп. Әрине, бұл Құдайдың бергені ғой. Құдайдың бергенін көпсінуге де болмайды. Бұл көпсінгенім емес, еңбегімнің еселеніп қайтқанына шүкіршілігім.

Айтыстың бәрін көріп, қадағалап отырамын деп айта алмаймын. Бірақ мүмкіндігімше көруге тырысамын. Жетістігіне сүйінем, кемшілігіне күйінем.

— Ал айтыстың бүгінгі деңгейіне көңіліңіз толады ма?

— Қазір айтыс көп, бір себептен содан да болар, беделі түсіп кетті. Өзі не нәрсе көп болса, соның қадірі кете бастайды ғой. «Егер түннің бәрі Қадір түні болса, Қадір түнінде қадір қалмас еді», дейді Сағди. Жалпы Құдайдың Өзінің бұйрығына сәйкес Ұлықтығы шексіз Ұлық Алланы мақтап, пәктеп, зікір етуді ғана өте көп айту керек. Қалған нәрсенің бәрінің де өлшемі, шегі болуы қажет деп білемін.  Екіншіден, «Ақша жүрген жерде албасты жүредi» деген сөз бар. Менiңше, айтыс қазiр соның кебiн киiп жүр. «Айтыстың мән-мағынасы қай кезден бастап кете бастады?» деп көп ойланамын.  Сөйтсем, ол тура жеңiмпаздар мен жүлдегерлерге дүние беруден басталыпты. Мұным «ақындарға түк бермеу керек» деген сөз емес. Бiздiң ақындар айтысқа бәрiн алдын-ала есептеп баратын сияқты. «Финалға дейiн мыналарды айтсам, финалда мынаны айтамын» деп, 20 минуттан аспайтын айтыс үшiн сөздерiн есептеп алады. Бәрiнiң де бiреуге бiрдеңе деп жауап қайтара алатындай шамасы бар, арасында соны пайдаланады. Содан кейiн «пәлен уақыт дайындалып едiк, түк алмадық» дейтiн немқұрайдылық та басымдау сияқты. Бiзде ондай болған жоқ. Жүрсiн қанаты бар домбыраның суретi басылған Алғыс хатты дайындап қояды, соның 1-шi дәрежелi дипломын алсақ мәз болып қайтамыз. Одан өзге ештеңе берiлмейтiн. Есесіне ақындардың ынтымақ-бірлігі мықты болатын. Бір-біріне болысып, бір ақын жақсы сөз тауып айтса, соны өзіміз айтқандай болып қуанушы едік. Әсия, Қонысбай, Әбдікерім, Есенқұл, т.б. ақындармен сол риясыз достық арамызда әлі сақталған. Ал қазіргі ақындардың арасынан мұндайды байқай бермейсіз. Қазіргі ақындардың бірліктерін кетіріп отырған бәйгеге тігілген автокөліктер мен дүние. Осы қу дүние тіпті кейбір айтыскерлерді ұлт руханиятының дұшпанына айналдырған сыңайлы.

— Ұлт руханиятының дұшпаны дегеніңіз ұлттың дұшпаны емес пе? Ойыңызды таратыңқырап айтып берсеңіз.

— Әрине, солай, балам. Қазір айтысты шоуға айналып кетті дейтіндер де көп. Бірақ оның шоуға айналғандығы емес, жат, улы діни ағымның сойылы болып, қазаққа, мемлекеттілігімізге қарсы сілтенетін қаруға айналғандығы қауіпті болып тұр. Жақында мерзімдік басылымдардан түркістандық ақсақалдардың Елбасыға жазған ашық хатын оқыдым. Оқыдым да шошыдым, жаным түршікті, жүрегім ауырды. Бұл жаны бар адамның жанын түршіктіретін, жүрегі бар адамның жүрегін ауыртатын жағдай еді. Жас ақындардың Түркістанды «шірікстан» деп қорлауы, «Қалаңның қасиеті бар дейді ғой, бедеуді жіберетін декретке» деп мазақ етуі, т.б. ұлттық руханиятқа қарсы айтқан сөздері, бұл — шектен шыққандық. Бұрын-соңды қазақ тарихында мұндай масқара болмаған. Қазақ емес, қазақтың жауы да бұлай айтпаған. Кешегі «Құдай жоқ» деп жетпіс жыл сарнаған атеистік қоғам, кеңес өкіметі де Түркістанды бұлай қорлаған жоқ. Қасиетті қаламыздың атына да затына да тиіспей, сол қалпында сақтады. Түркістанды Түркістан етіп тұрған Ұлы бабамыз Қожа Ахмет Ясауидің кесенесіне қыруар қаржы бөліп, жөндеу жұмыстарын жүргізді. Тәуелсіз Қазақстанға аман-есен табыс етті. Қанша «кәпір» болсада, қасиетті Ердің, қасиетті Жердің  қасиетін олар да мойындады. Ал енді тәуелсіз ел болдық, ата-баба жолымен жүріп, жоғалтқанымызды табармыз, өшкенімізді жағармыз деп жүргенде іштен шыққан шұбар жыландардың айтып, істеп жүргендері мынау. Ең өкініштісі осы шұбар жыландардың зымиян әрекеттеріне мән беріп, қарап жатқандар шамалы.  

Елбасыға ашық хат жазған ақсақалдардың «біздегі қазіргі жағдайдың қауіптілігі сонда – уаххабилік бағыт насихаттың қарқынды, өте ықпалды және ашық түріне қол жеткізгендігі. Олар ұлттық айтыс өнерімізді өздерінің идеологиялық құралына айналдырып алды деуге толық негіз бар. Өйткені, олар бұл мақсатқа айтыс ақындарына демеушілік жасап, қажылыққа апару арқылы қол жеткізіп отыр. Жалғыз ақындар ғана емес, қаншама өнер адамдары, ғылым-білім, спорт, мемлекеттік қызмет, БАҚ, т.б. сала өкілдері қажылыққа тегін барып келеміз деп, тегін сатып, уаххабилердің шылауына ілікті» деген сөзіне толық қосыламын. Сондай-ақ түркістандық ел ағалары «араптарды періштедей пәк, қазақтарды кәпірден бетер күнаһар» деп сарнаған ақындар айтысы, оның ұйымдастырушылары жайлы Елбасыға жазған ашық хатында тағы былай дейді: «Үстіміздегі жылдың 11 наурызы күні Түркістанға келген сапарыңызда «Біздің өз жолымыз бар, ол – Ясауи жолы», – деп, тағы да шегелеп айттыңыз. Сіздің бұл сөзіңізге ақылы сау, ниеті түзу қазақтың қуанбағаны жоқ. Ал, ниеті бұзықтардың араға ай салып, ерегіскендей бір мезгілде 55 ақынды (бұған дейін қаншасын улағанын бір Құдай біледі) қажылыққа апарып, санасын әбден улап әкеліп, дүйім жұрттың алдында Сіздің сөзіңізді, тіпті Сіздің сөзіңізді ғана емес,  «Мәдинада – Мұхаммет, Түркістанда – Қожа Ахмет, ...» деп 900 жылдан бері танбай келе жатқан данышпан ата-бабаларымыздың, тұтас халқымыздың сөзін мансұқтап, мазақ етуі – бұл қасірет. Бұл – таяп келе жатқан өте үлкен қауіптің анық көрінісі». Енді бұдан артық не айтуға болады.

Біздің кезімізде айтыс қылышынан қаны тамған коммунистік жүйенің қаталдығына қарамастан ұлтың жоқшысы, жақсылықтың жаршысы, халқымыздың рухани азығы болып еді. Сөйткен асыл өнердің тәуелсіз Қазақстан тұсында қазақты жер бетінен жойғысы келетін зұлым күштердің қазаққа қарсы жұмсайтын қаруына айналғандығы өкінішті. Соған ішім удай ашиды.

— Апа, осындай жағдайда не істеу керек деп ойлайсыз?

— Бірінші кезекте бұл мәселеге мемлекеттің қауіпсіздігі тұрғысынан жіті мән берілуі қажет деп білемін. Екінші, дін тақырыбында айтыс өткізгенді доғарған жөн. Өйткені дін өте терең де нәзік нәрсе. Айтыс ақындарының суырып салып айта беретін мәселесі емес. Үшінші, демеушілікпен қажылыққа адам апарғанды тоқтату керек. Әсіресе жастарды. Діннен хабары жоқ жастар қажылыққа барса уаххабизммен уланатыны анық. Тіпті оң-солын таныған ақсақал, қарасақалдардың өздері қажылыққа барып, ауыздары қисайып келіп жатқандығын есітіп те, көріп те жүрміз. Осыны білетін зымиян, зұлым күштер арнайы ақша бөліп, мезгіл таңдамай, жыл он екі ай қазақты қажылыққа тоғытып жатыр. «Бұл неғылған батпан құйрық, айдалада жатқан құйрық» деп бұған сақтықпен қарап жатқан адам аз. Бәрі тегін қажы болдық деп мәз. Елге келіп, қажымыз деп көкірек керіп, улы уағызын жаяды. Әлгі «дінді уағыздаған» айтыс ақындарының ішінде мектептің оқушысы да бар екен. «Саяз жүзер сайқалдар ғапыл қалар, Хақиқат та, дін-дағы тереңінде» дейді ғой Абай атамыз. Ал  қазіргі жас айтыскерлер бесіктен белі шықпай жатып дінді қалай терең меңгере қойды дейсің. Көбі жайып отырғаны дін емес, бөтен елдің улы саясаты екенінде білмейді де.

2007 жылы мен өзім де қажылыққа барып келдім. Сонда да көрдім, қажылыққа барғандарды қалай улайтындығын. Ер адамдарды күніге кешке жинап алып уағыз айтады. Сол улы уағыздарына қатысқан, бізбен бірге барған бір ақсақал екі күннен кейін-ақ «біздің Арыстан баб, Ясауи деп жүргеніміз бекер екен ғой, зиярат жасауға болмайды екен, шірік болады дейді» деп әңгіме айтып отыр. — Өмір бойы Арыстанбабтың іргесінде тұрып, ата-бабамыздың істеген ісін, жүрген жолын көріп, біліп отырып, қайдағы бір көлденең көк аттының айтқан сандырағына  елтитіндей сізге не көрінді, — деп бетін қайтарып тастауыма тура келді. Мен жоқ жерде айтып жүрмесе, қайтып ондай әңгімесін естіген емеспін.

«Махаббатпен жаратқан адамзатты, Сен де сүй Ол Алланы жаннан тәтті» деп Абай атамыз айтқандай, қасиетті жерге қажылыққа барған соң Мүбәрәк Пайғамбарымыздың табанының ізі қалған қасиетті жердің, Хақ діннің тарихы жайлы айтып, құлдың Құдайға деген, Пайғамбарымызға деген махаббатын оятып, адамдардың, елдің арасындағы ынтымақ, бірлікке негіз болатын әңгімелерді сөз етсе жараспайды ма? Жоқ бәрі керісінше. Елдің бірлігін бұзатын, ата-бабаларының жолын, өсиетін тәрк етеуге үйрететін сайтани әңгімелер. Аңқау қазақты қойдай тоғытып алып барып, сол салафит, уаххабиттердің алдына салып беріп, олардың сөзін қазақшаға аударып, түсіндіріп отырған да өзіміздің қазақтар. Осылай аз ғана күннің ішінде қазақтың қаракөз баласы қажылықтан өз ұлтының жауы болып оралады. Кешегі құдайсыз қоғамның тұсында да қазақ әруаққа, әулиеге тіл тигізбеген, қарсы шықпаған. Енді егемен ел болдық, дінімізге еркіндік берілді деген аз ғана жылдың ішінде қазақтың қанша ұл-қызы аруақты таптап, әулиені аттап шыға келді. Осылайша араптың, түріктің «мұсылмандық достығы» орыстың, «кәпір-коммунистердің» жаулығынан бетер болып шықты. «Мұнафық кәпірден жаман» деп айтқан Мүбәрәк Пайғамбар хадисінің ақиқатына тағы да көз жеткіздік.

— Әселхан апа, Елбасымызға жазылған ашық хаттарға қол қойған зиялы қауым өкілдері арасынан өзіңіздің де аты-жөніңізді көріп едік…

— Иә, біз де Елбасымызға бірнеше рет хат жаздық. Оның қаншасы Нұрекеңе жетіп, қаншасы жетпей қалғанын мен білмеймін. Соңғы екі хатымызды ашық хат түрінде баспасөзге жариялаттық. Біз ол хаттарымыздың бәрінде Елбасымыздан қазір жала жабылып, жазықсыз жапа шегіп, қамауда отырған Исматулла мақсым Әбдіғаппар ағамызға араша сұрадық. Себебі, біз ол кісінің өзі де, ісі де ақ екендігін жақсы білеміз. Ал, аққа ара түсу – бірліктің, елдіктің белгісі.

Білмейтіндер болса мен айтайын мақсымның кім екенін. Исматулла мақсым Абай атамыз айтқандай «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» деп, жарғақ құлағы жастыққа тимей бар ғұмырын халқы үшін, қазағы үшін сарп етіп, күндіз-түні Құдайдан жылап-еңіреп Елінің, Елбасының амандығын, абройын тілеп келе жатқан аузы дуалы, ақжүрек абыз, көкірек көзі ашылған Құдайдың досы, яғни әулие кісі. Сенбейтін уаххабиттер, т.б. не десе о десін, менің онда шаруам жоқ. Ол бақытсыз бейшараларды Құдай есіркесін, түсінік беріп, тура жолына салсын. Ал, мен сөзімді кеудесінде иненің жасуындай болса да иманы бар, қазаққа жаны ашитын, ел ертеңіне елеңдейтін, алаңдайтын арлы азаматтарға арнап айтып отырмын.

Мақсым ағамыз қазақтың әр бірін өзінің туған қарындас-бауырындай сүйіп, жан-жүрегі елжіреп тұратын өте мейірімді жан. Ешкімге, тіпті өзінің туғанына, әке-шешесіне керек болмай қалған нашақор, алқаштарды да «қарындасым, бауырым» деп, емдеп, адам қатарына қосып жүргені де сол мейірімділігінен. Сол үшін өзіне қара күйе жағылып, жала жабылып, қанша қиындық көріп жатса да, көз алдында құрдымға кетіп бара жатқан қаракөздерге деген жанашырлығы, мейірімі бәрін басып кете береді. Оның үстіне «сонғы үмітіміз сізде» деп жылап-еңіреп келеп отырған шарасыз ата-ананың көз жасын көріп, жүрегі ауырады. Осылайша мақсымның алдынан жүздеген нашақор мен алқаш, т.б. рухани дертке шалдыққан қазақтың ұл-қыздары өтті. Нәтижесі адам таңғаларлық. «Тез түбінде қисық ағаш жатпайды» дейді ғой халқымыз. Мақсымның тезінен өткендер түгелге жуық түзеліп, адам танымастай өзгеріп, отбасына ғана емес, елімізге аса қажетті арлы азамат болып шығады. Бұл керемет емес пе? Нашақор, алқаш, құмарпаз, ұры-қары, жүргіншілер отбасына, қоғамға пайдасыз, керексіз ғана емес, тіпті өте зиянды, қауіпті жанға айналады. Солардың себебінен шет-шегі жоқ қылмыстар туындап жатады. Бұлардың өздерін айтпағанда осылардың кесірінен қанша адам қазаға ұшырап, қаншасы қайғыдан қан жұтады. Қаншама үйдің шаңырағы ортасына түсіп, бейкүнә сәбилер тірі жетім атанады, т.б. Олармен күресеміз деп үкімет миллиардтаған қаржы қарыштайды. Осылайша отбасын, мемлекетті қыруар моральдік, материалдық шығынға ұшырадаты.  Ал, осындай отбасына да, қағамға да керексіз ғана емес, өте зиянды, қауіпті, хайуаннан бетер мақұлыққа айналған жанды анасынан жаңа туғандай етіп тәрбиелеп шығару, Елдің, Елбасының тілеуін тілейтін, сөйтіп елдің көркеюіне қызмет ететін, рухани және материалдық тұрғыдан отбасына да, қоғамға да керекті, пайдалы азаматқа айналдыру – нағыз керемет қой. Бұдан артық қандай керемет болуы мүмкін? Осының өзі-ақ Исматулла мақсымның кереметті әулие екендігіне дәлел емес пе?  Осы бір ісі үшін-ақ мақсымды бүкіл ел болып қолдап, қуаттауға, ол кісінің жұмысының кедергісіз жүруі үшін қолдан келген барлық жағдайды жасауға тиісті емеспіз бе? Ал, мақсым ағамыз еліміз үшін бұдан да зор, бұдан да маңызды көптеген жұмыстарды атқарды. Бірақ мен әулиемін, үйтіп жатырмын, бүйтіп жатырмын деген сөзін естіген емеспіз. Қайта қашан көрсең де «Бәрі Ұлықтығы шексіз құл сүйгіш Алла тағаланың жәрдемі, қазаққа берген несібесі, Мүбәрәк Пайғамбарымыздың, әулие ата-бабаларымыздың, Пайғамбарымыздан Әзірет Сұлтан Қожа Ахмет Ясауи арқылы бізге жеткен Хақ діннің шарапаты. Мен Құдайдың бір қара бет құлы, қотыр итімін ғой, менде тұрған не бар дейсіңдер» деп отырады. Міне, «Ұлық болсаң кішік бол» деген осы. Ел үшін, дін үшін мақсымдай еңбек ете алмай-ақ қойсын, қарапайымдылықтың асқан үлгісін көрсетіп, «Мен Құдайдың бір қара бет құлы, қотыр итімін ғой» деп отырған кім бар? Кім? Жоқ. Ондай адамды күндіз қолыңа шам алып іздесеңде таппайсың. Ал Исматулла мақсымның еткен еңбегінің мыңнан бірін де істей алмай, қайта елімізге, руханиятымызға, дінімізге орасан зор залалын тигізіп жүрсе де өздерін дін қайраткері, ғұлама санап, жарнамалап, жұртты шатастырып, адастырып жүрген жұмыр басты пенделер толып жатыр.

Осы арада айта кететін жайт, Елбасымыз айтқан дәстүрлі жолымыз Ясауи ілімін насихаттау бағытында Қоғамдық кеңес құрдық. Алдағы уақытта мемлекеттік құрылымдарға мәдени, рухани сала бойынша көмегімізді тигізсек дейміз. Әйтеуір ұлттығымызды сақтау үшін өз тарапымыздан әрекет етіп жатырмыз. Қоғамдық кеңестің ұсыныс-талаптарының ішінде Ясауи жолының қазіргі кездегі бірден бір өкілі Исматулла мақсымды азаттыққа шығару мәселесі де енді.

— Апа, Исматулла мақсымды қай жылдан бері білесіз және ол кісінің насихаттап жүрген жолының дұрыстығына қалай көз жеткіздіңіз?

— Алғаш «Егемен Қазақстанда» Шерхан ағамыз бастап, сосын «Жас Алаш», «Қазақ әдебиеті», т.б. ақпарат құралдарында мақсым туралы жағымды біраз материалдар жарияланды. Сол жарияланымдар арқылы мен мақсымды тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап сырттай білемін. Ал ол кісіні алғаш 2002 жылы жүзбе-жүз көріп, танысып-білісіп, сөйлестім. Содан бері бірнеше рет жолығып, әңгімесін тыңдап, көкейдегі сұрақтарымды қойып, жауап алып жүрген жайым бар. Бірақ әлі бір ақылға қонымсыз, ұлттық жандүниемізге жат сөзін естіген емеспін. Сұрағыңа толығырақ жауап беру үшін мен осы жерде кішкене шегініс жасағанды жөн көріп отырмын. Ондағы айтпағым мынау: Мен Пайғамбарымыздың ұрпақтары – қожалар көп тұратын ауылда туып, өстім. Ол ауыл жұрт аузында әлі күнге дейін «Қожа ауыл» деп аталады. Аулымызда ілімдар қожа молдалар аз емес еді. Оның үстіне марқұм анам да, әкем де қаражаяу емес болатын.      Әсіресе, анам дін, қазақтың салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, ырым-тиымдарына өте жетік еді. Әйел заты болса да әлгі қожа-молдалардың өздері Тұреке деп сыйлап, пікірімен санасатын. Жастайымыздан шежіре сол кісілердің ауызынан талай шырын әңгімелерді, діни хикая, қисса-дастандарды естідік. Құдай кеудемізге өнер бітіргесін өзіміз де хат танығаннан-ақ сол қисса-дастандарды оқуға құмартып, жастанып оқып, жаттап өстік. Осылай алған тәрбие, оқыған-тоқыған рухани дүниелердің себебінен болар, адамгершілік, әділдік, имандылық, дін мәселесі менің шығармашылығымның да, өмірімнің де күн тәртібінен түскен емес. Мақсымға жолықпай тұрып-ақ құлшылыққа бет түзеп, бес уақыт намазым мен отыз күн оразамды қаза қылмай жүрген жайым бар-тын. Және өткен ғасырдың соңында-ақ шет ел асып, дін үйреніп келгендер мен солардан сабақ алған жас-жасамыстардың ауызынан «анау болмайды, мынау болмайды», «ширк» деген сөздерді есітіп, көңіліміз күпті болып, «бұл қалай?» деп алаңдап жүрген болатынбыз. Ал Исматулла мақсымға алғаш жолыққанда-ақ мен өзіміз ұстанып жүрген, өз бойымызда бар, жан-дүниемізбен біте қайнасып, ата-бабамыздан келе жатқан дәстүрлі дініміздің, салт-дәстүріміздің дұрыс екендігіне және мақсымның айтып, насихаттап жүргені де сол өзіміздің сан ғасырлық дәстүрлі дініміз екендігіне көз жеткіздім. Ол кісімен әр кездесіп, әңгімесін тыңдаған сайын бұрын есітіп, білсек те байыбына барып, терең түсіне бермейтін мәселелерді тереңірек түсініп, сырына қаныға түстім… 

   Ал зікір ғибадатын бұрын көріп пе едіңіз?

  Исматулла мақсымға жолықпай тұрып жария зікірді көргенмін деп айта алмаймын. Бірақ Құдайды дауыстап мақтап, еске алатын зікір туралы көнекөз қарттардан естігенмін. Солардың бірі, бертінге дейін ауылымыздың имамы болған Бейсенбек қажы Асанов деген кісі айтып жүретін «зікір деген нәрсе болады, бұрын салғанбыз, соны жаңғыртуымыз керек» деп. Ол кезде дінге еркіндік берілгенімен әлі тәуелсіздікке қол жетпеген болатын. Ал мен жария зікірді алғаш 2002 жылы көрдім. Сол көргенімді Бейсенбек қажыға айтқанымда ол «менің де айтып жүргенім сол зікір» деп, бұрын зікірді қалай салғанын айтып берді. Ол: «Шырағым, зікір бұрыннан бар, бірақ кеңес өкіметінің қысымымен тоқтап қалған болатын. 1942 жылдары кеңес әскері неміс фашистерінен жеңіліп келе жатқан кезде Сталиннің өзі «Әр ұлт өзінің дініне, Құдайына сыйынып, бізге жеңіс беруін сұрасын» деп тапсырма берген. Сонда біздің аталарымыз қуанып, Түркістаннан, Отырардан молдалар жиналатын еді. Бәріміз отырып оң шекемізді кеудемізге, жүрегімізге ұрып, зікір салатынбыз. Таң атқанша зікір салып, бата қылып жылап, Құдайдан сұрайтын едік. «Я Құдай, азаматтарымызды аман қыл, бізге жеңіс бер», деп дұға қылатынбыз. Әкем Арыстанбабта шырақшы болатын. Сол зікірді 1948-ші жылға дейін салдық. Кейін зікірге қайтып тиым салынды» деді Бейсекең.  Осындай сөзді басқа да кісілерден естідім. Жұпан апа деген ақын апамыз бар еді. Осыдан 5-6 жыл бұрын 100-ге келіп қайтыс болды. Ол кісі де соғысқа кеткен күйеуінің тілеуін тілеп, Арыстанбабқа барып бірнеше рет түнеген кезінде зікірді көргенін айтты. Біраз сөздерін де жаттап алған екен. Бүгінгі біз айтып жүрген зікірмен бірдей. «Зікір – шайтанның тоқпағы» деп айтатын сол кезде зікір салатындар» дейді Жұпан апа. Кейіннен газеттер шуылдап, Исматулла мақсымды, зікірді жамандап жатты. Сол кезде Бейсенбек қажы Исматулла мақсымды арнайы іздеп барып, жолығып, сөйлесіп, зікірге қатысып қайтқандығын айтты. «Біздің бұрын салған зікіріміз тап осы зікір, еш айырмасы жоқ. Сондықтан айтылып жатқан түрлі-түрлі өсек, өтірікке сенбеңдер, осы зікірден айырылмаңдар», деді Бейсенбек қажы.

Бұрын зікірді көзімен көрген мен білетін тағы бір кісі бар, ол – Жаңыл апа. Қазір ол кісінің де жасы 100-ге келіп қалды. Арыстанбабтың жанына жерленген Лашынбаб, Қарғабабтармен қатар Шерімбет әздер деген кісі жатыр. Ол кісіні «заманында жария зікір жүргізуге арнайы ұрықсатпен Түркістаннан келген» дейді зертеуші ғалымдар. Жаңыл апа сол Шерімбет әздердің ұрпағы Мамасадықтың әйелі. Қолында Қожа Ахмет Ясауидің мөрі әлі күнге дейін сақтаулы. Сол Жаңыл апа да Исматулла мақсымның ілімі де, жолы да, жаңғыртып жатқан зікірі де сол баяғы ата-бабамыздан келе жатқан дәстүрлі дініміз екендігін жүз пайыз растап беріп отыр. 2009 жылы «Ясауи» тобы Шәуілдірге келіп, концерт берді. Ертесіне Арыстанбабқа зияратқа бірге бардық. Сол жерде зікір салып, жүрегіміз жұмсап, көзімізге жас алып шығып келе жатқанымызда алдымыздан Жаңыл апамыз шығып қалды. Апа «Ясауи» тобының жігіттерін көрген бойда «айналайындар-ай, кеше концерттеріңе бара алмай қалып, сендерді көре алмай қалдым ғой деп едім, алдымнан шықтыңдар ғой, сендермен жолықтырған Құдайға мың-сан шүкір. Сендердің жолдарың ақ. Біздің аталарымыз да сендер сияқты зікір салып, жылай беретін еді. Ол кезде баламыз, көп нәрсенің байыбына бара бермейміз, бұлар неге жылай береді деуші едік. Кейін білдік қой, Құдай деген адамның көзінде жас болатындығын. Сендердің көз жастарың босқа кетпейді, Құдай тілеулеріңді береді» деп сол жерде ағынан жарылып, ақ батасын берді.

Жаңа бір сөзіңізде «Мақсым ағамыз еліміз үшін бұдан да зор, бұдан да маңызды көптеген жұмыстарды атқарды» деп қалдыңыз…

— Ол рас. Алайда Исматулла мақсымның елі үшін атқарған ұшан теңіз еңбегінің барлығын бір сұқбаттың ішінде жіпке тізгендей етіп баяндап шығу мүмкін емес және оның қажеті де жоқ қой деп ойлаймын. Алайда ол кісінің айтпай кетуге болмайтын басты еңбегі – еліміздегі тыныштықтың сақталуына қосқан орасан зор үлесі деп білемін. «Біздің басты байлығымыз да, бақытымыз да және сол бақытымызды сақтайтын қорғанымыз да еліміздің тыныштығы» екендігін Құранның аяты, Пайғамбардың хадисі, әулие-данышпан аталарымыздың сыр сөздері арқылы жан-жақты ашып түсіндіріп, санамызға сіңірген, ел тыныштығын сақтаудың, тыныштық дұшпандарынан сақтанудың жолдарын көрсеткен және өзі де сол жолда жан аямай еңбек еткен осы Исматулла мақсым ағамыз. Қазір бүкіл мұсылман әлемін жұлынға түскен жегі құрттай тұралатып тастаған уаххабизм індеті біздің елімізге де үлкен қауіп төндіріп тұр. Ал осы қауіптің төнерін ерте сезген санасы сергек, көкірегі ояу мақсым ағамыз «Бәле келмей тұрып қорық...», «Ауырып ем іздегенше ауырмайтын жол ізде» деген аталарымыздың даналық сөздерін алға тарта отырып, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап-ақ дабыл қағып, сол елімізді жоқ қылмаққа төніп келе жатқан алапат рухани індетке қарсы күресті. Өздеріңіз білесіздер, қандай бір мемлекетке жұқпалы індет жайыла бастаса, індетке шалдыққан науқастарды емдеуден де маңызды нәрсе – сау адамдарға індетке қарсы вакцина егу болып табылады. Өйткені індеттің себебін жоймаса, салдарымен күресіп оны ауыздықтау мүмкін емес. Дәл сол сияқты мақсым ағамыз Қазақстанға табаны тиген 1992 жылдан бастап елін, қазағын уаххабизм індетінен сақтандырумен қатар сол індетке қарсы күн-түн демей, жанқиярлықпен еңбек етіп, рухани вакцина егумен келеді. Ал ол вакцинаның аты – Ясауи ілімі. Мақсымның Ясауи ілімін насихаттаудағы ұтқыр амалдарының бірі – «Ясауи» хикметшілер тобын құруы еді. Осы хикметшілер тобы Қазақстанды неше айналып,  еліміздің түкпір-түкпіріне, кішігірім ауылдарға дейін, тіпті, Ресей, Маңғолиядағы бауырларымызға да бірнеше реттен барып, Ясауи мұрасымен сусындатып қайтты. Мен өзім «Ясауи» тобының концерттерін бірнеше рет көріп, тамашаладым. Елдің ықыласы ерекше, алған әсерді сөзбен айтып жеткізу қиын. Концерте ара-арасында ясауитанушы ғалымдар сөз алып, ясауи ілімінің сырларын ашса, дінтанушы мамандар діни экстремизм қатерінен елді сақтандырады. Елбасымыздың дүниежүзі қазақтарының екінші құрылтайында сөйлеген сөзінің Ясауи жолы жайлы айтылған жерін қалта телефонға жазып алып, концертке жйналған қауымға тыңдатып, концерт соңында осындай Елбасы берген Алла Тағалаға сансыз мадақ айтылып, шүкіршілік жасалады, «Біздің жолымыз – Ясауи жолы» деп дұрыс бағытты тап басып, тауып беріп отырған Елбасыға рахмет айтылып, ол кісінің ақысына дұға жасалып, Құдайдан бар жақсылық тіленеді. Хикметшілер болып, сол топтың концертіне жиналған қауым болып елдің тыныштығын, Елбасымыздың амандығын, абыройын қол жайып, Құдайдан тілеп, бір мақсат, бір көзқараспен, ерекше бір қимастық халде тарасады.

«Ясауи» тобы жылына Гиннестің рекордтар кітабына енген әншілердің өздерінен он есе көп концерт қояды екен. Оңтүстік Қазақстанға келген сапарында мен өзім олардың күніне төрт жерде, фонограммасыз, өз дауыстарымен концерт бергенінің куәсі болдым. Бұл недеген еңбек!

2008 жылы «Сенім.Білім.Өмір» республикалық қоғамдық бірлестігі Семей қаласында Шәкәрім атамыздың 150 жылдық мерей тойын атап өтті. Қонақ ретінде сол тойға мен де қатыстым. «Бұл ән өзге әндерден өзгерек» деп Шәкәрім атамыздың өзі айтқандай бұл той да өзге тойлардан өзгеше болды. Той бағдарламасына бірнеше шара енгізілген екен. Мен соның екеуіне ғана тоқталып өтпекпін. Біріншісі – жас шәкәрімтанушы ғалымдардың республикалық ғылыми конференциясы, екіншісі – «Адамдық борышың – халқыңа еңбек қыл» деген тақырыппен өткен Шәкәрім атаның сыр сөздерін жатқа айтушылардың республикалық байқауы. Жасыратыны жоқ, біздің ғалымдарымыз да, ақындарымыз да Шәкәрім ата шығармаларын түсіне бермейді. Ал мына кнференцияда жастарымыздың ата шығармаларын талқылауы, сыр сөздерін жатқа айтып қана қоймай, оның терең мәнін ашып көрсете білуі жұрттың бәрін тәнті етті. «Атаның 150 жылдығын атап өтеміз деп Үкіметтен қыруар қаржы алғандар да мұндай шара өткізе алмап еді. Өз күштеріңмен осынша ауқымды шараларды атқарып жатқан сендерге рахмет» деп Семей жұрты ағынан жарылды.

Мен Шәкәрім атаның сыр сөздерін жатқа айтушылардың Түркістан, Шымкент қалаларында өткен байқауларында да қазылардың қатарында болдым. Жастарымыздың ата мұрасына деген ықылас-пейілі өте жоғары. Ясауи, Абай, Шәкәрім мұраларын жанына жалау еткен елді жау алмасына, ол ел уахабит, салафиттердің жетегінде кетпейтіндігіне менің көзім әбден жетті. Ал осы игілікті істердің бәріне мұрындық болып жүрген Исматулла мақсым ағамыз. Мұны дос та, дұшпан да мойындайды. Сондықтан да ұлт руханиятының, еліміздің дұшпандары жала жауып, мақсым ағамызды соттатып, көзін құртпаққа тырысып бағуда...

— Үстіміздегі жылдың 11 наурызы күні Түркістанда өздеріңізбен, яғни зиялы қауым өкілдерімен кездесуі барысында «Біздің өз жолымыз бар, ол – Ясауи жолы» деп Елбасымыз тағы да шегелеп айтты. Содан бері бір оң өзгерістер, Ясауи іліміне бетбұрыс байқалатындай...

   Елбасымызға рахмет! Сол кездесуде Президентіміздің көңіл-күйі ерекше болды, жаһандану заманында елдің бірлігін, руханиятын сақтап қалатын Ясауи жолы деп отырған жүзінен үмітті көрдік. Ол кісі мұндай аталы сөзді әрдайым-ақ айтып келеді. Өкінішке қарай осы уақытқа дейін Елбасымыздың бұл пікірін қолдап, ары қарай дамытқан, яғни Ясауи жолын жаңғыртып, ілімін насихаттаған Исматулла мақсым мен «Сенім.Білім.Өмір» қоғамдық бірлестігі ғана болды. Ал адамның баласын мұсылман, кәпір деп екі топқа ғана бөлетін ұлтымыздың жаулары уахабиттер мақсым ағамызға, аталмыш бірлестікке түрлі жаланы жауып, дегеніне жетіп, өткен жылдан бері ағамыз қамауда отыр, ал бірлестіктің жұмысы тоқтап тұр. Біздің құқықтық саладағы мемлекеттік органдарымыздың уахабиттердің жетегінде кеткені өте өкінішті ғана емес, өте қауіпті де. Осылай Ясауи жолындағыларды тұқыртқаннан кейін уахабиттер Елбасымыздың аталы сөзіне қарсы шығып, қасиетті Түркістанды «шірікстан» деп қорлағанын жоғарыда айттық. Олар онымен де тынбай Ақтөбеде, Астанада, Шұбарши, Кеңқияқ, Атырауда түрлі жарылыстар, атыс-шабыс, ылаңкестік әрекеттер ұйымдастырды. Осыдан кейін барып тиісті органдар Елбасымыздың «Біздің өз жолымыз бар, ол – Ясауи жолы» деген сөзінің мәнін түсіне бастағандай. Бірақ Шерхан ағамыз айтқандай Ясауи жолының бірден-бір жаңғыртушысын қамап қойып, Ясауи жолын жаңғыртамыз дегенге кім сенеді?! Осы уақытқа дейін Елбасымыз қанша айтсада Ясауи ілімін көзге ілмей, «ширк», т.б. деп, ал Ясауи  жолындағыларды «адасушылар», «Ясауидің атын жамылушылар» деп қаралап, қасарысып келгендер енді Ясауи ілімін таратумен айналысамыз десе, нағыз Құдай ұрғандық сол болады. Өйткені екіжүзділік бар жерде іс оңбайды. Сондықтан біз уахабизмді, яғни діни экстремизмді ауыздықтағымыз келсе, Ясауи жолын жаңғыртып, ілімін қоғамға кеңінен жаюымыз керек, ал ол үшін Ясауи ілімін терең меңгерген, жолын жаңғыртып мол тәжірибе жинаған Исматулла мақсым ағамызды жабылған жаладан арашалап, ақтап алуымыз керек. Түркістанда зиялылармен кездескенде Елбасыға мақсымды қамап қойғаны туралы айтқым келді, бірақ еш мүмкіндік болмады.

   Шығармашылығыңызда қандай жаңалықтар бар?

   Қазір мен жазба ақындыққа көштім. Биыл «Ұлық Ием алғанда кеңдігіне» деген кітабым жарық көрді.

   Ізіңізден келе жатқан ақын шәкірттеріңіз бар ма?

    Айтыскер ақындардың бәрі шәкірт қой. Ақмарал, Маржан, Анар, Карима, Бекарысты атап айтар едім. Еліміздің әр түкпіріндегі айтыскер ақындардың көбісі еліктеді, шумақтарымызды айтып жүрді. 

    Әңгімеңізге рахмет!

 

Сұхбаттасқан:

Дәурен СЕЙІТЖАНҰЛЫ

 

haq.abai.kz cайтынан алынды

 

Оставить комментарий

Вход     [ Регистрация ]     Я забыл свой пароль
Имя:  Пароль:   Автоматически входить при каждом посещении
[аноним / ввести пароль]












( Читать комментарии )

Пользователь
Добро пожаловать, гость.

Зарегистрироваться

Статистика
Наши пользователи оставили сообщений: 2103407
Всего зарегистрированных пользователей: 33268
Последний зарегистрированный пользователь: ZafiraTut
Сейчас посетителей на сайте: 230, из них зарегистрированных: 1, скрытых: 0 и гостей: 229
Зарегистрированные пользователи: y
Самые активные комментаторы:
Alty Alash (20324) Wladimir (20247) Juan (7236) Отамалы (6894) kazak (6617) Евразий (5740) Атас (5441) Рыспек-респект (5262) Я (4900) Арыс (4850)



Блоги
Вход/Регистрация
Архив
Письмо в редакцию
Расширенный поиск
О рекламе на сайте
Соглашение об использовании материалов
Статистика
О нас